สมองกระทบกระเทือนไม่ได้แปลว่าต้องนอนนิ่ง! งานวิจัยพบวัยรุ่นที่ค่อย ๆ ออกกำลังกายที่บ้านฟื้นตัวเร็วกว่า

ทดลองกับวัยรุ่น 210 คนใน 4 รัฐของสหรัฐฯ กลุ่มที่ค่อย ๆ เพิ่มการเดินเร็วหรือปั่นจักรยาน มีอาการดีขึ้นเร็วกว่ากลุ่มยืดเหยียด

สุขภาพ โดย กองบรรณาธิการ StoryBuffet อ่าน 3 นาที
ภาพประกอบ: วัยรุ่นปั่นจักรยานออกกำลังกายในบ้าน ใส่สายรัดข้อมือวัดชีพจร มีโค้ชคุยผ่านวิดีโอคอลบนแท็บเล็ต
ภาพประกอบโดย StoryBuffet (สร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง)
ฟังเรื่องนี้ (3 นาที)

อาการสมองกระทบกระเทือน (concussion) ในวัยรุ่น เช่น ปวดหัว สมาธิสั้นลง นอนไม่หลับ บางครั้งลากยาวเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน จนเรียนไม่ทันเพื่อนหรือห่างจากกลุ่มเพื่อน งานวิจัยใหม่ในวารสาร JAMA Pediatrics ชี้ว่าการออกกำลังกายแบบค่อยเป็นค่อยไปที่บ้าน โดยมีโค้ชคอยดูผ่านวิดีโอคอล ช่วยให้ฟื้นเร็วขึ้นได้

ทีมของซารา คริสแมน กุมารแพทย์จาก Seattle Children’s รับอาสาสมัครอายุ 11 ถึง 18 ปี 210 คนจาก 4 รัฐ ทุกคนยังมีอาการและยังไม่ได้รับอนุญาตให้กลับไปเล่นกีฬา โดยเฉลี่ยบาดเจ็บมาแล้วราว 73 วัน ส่วนใหญ่เกิดจากการปะทะระหว่างเล่นกีฬา

นักวิจัยสุ่มให้ 104 คนออกกำลังกายแบบแอโรบิก และ 106 คนทำท่ายืดเหยียด กลุ่มแอโรบิกได้สายรัดวัดชีพจร เริ่มที่หัวใจเต้นราว 120 ครั้งต่อนาทีครั้งละ 10 นาที ส่วนใหญ่เลือกเดินเร็วหรือปั่นจักรยาน ถ้าอาการแย่ลงต้องหยุดทันที แล้วค่อย ๆ เพิ่มเป้าเป็นราว 150 ครั้งต่อนาทีและเพิ่มเวลา ทั้งสองกลุ่มมีโค้ชโทรคุยทุกสัปดาห์นาน 6 สัปดาห์

สามเดือนหลังเริ่ม ทั้งสองกลุ่มดีขึ้น แต่กลุ่มแอโรบิกอาการดีขึ้นมากกว่าเล็กน้อย คะแนนอาการลดลงมากกว่าราว 3 คะแนน จากที่เริ่มต้นราว 32 คะแนน และคุณภาพชีวิตดีกว่า ไม่พบผลข้างเคียงจากการทดลอง

แต่มีข้อจำกัดหลายข้อ ประโยชน์ชัดเฉพาะคนที่เริ่มภายใน 90 วันหลังบาดเจ็บ ส่วนคนที่บาดเจ็บนานกว่านั้นไม่ต่างจากกลุ่มยืดเหยียด ที่ 6 สัปดาห์และ 6 เดือนความต่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และนักวิจัยแยกไม่ได้ว่าผลมาจากการออกกำลังกายเอง หรือจากการได้สายรัดข้อมือและได้รับอนุญาตให้ขยับตัวมากขึ้น

“สมองหายได้ด้วยการลงมือทำ” ทีมวิจัยสรุป แต่คริสแมนย้ำว่าต้องทำภายใต้คำแนะนำของแพทย์ แจ้งทันทีถ้าอาการแย่ลง และห้ามกลับไปเล่นกีฬาที่มีการปะทะจนกว่าแพทย์จะอนุญาต

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

ภาพประกอบ: ช่างทำเล็บสวมหน้ากากกำลังทาเล็บให้ลูกค้าในร้าน มีพัดลมดูดอากาศและหน้าต่างเปิดอยู่ สุขภาพ

อากาศในร้านทำเล็บ บางช่วงสารเคมีพุ่งพอ ๆ กับโรงงาน! งานวิจัยวัดร้านทำเล็บในนิวยอร์กทุกนาทีนานหนึ่งสัปดาห์

ค่าเฉลี่ยทั้งวันอาจดูไม่น่าห่วง แต่ช่วงพีคสูงหลายเท่า กลุ่มที่เสี่ยงที่สุดคือช่างทำเล็บที่สูดทั้งวัน และหน้ากากผ้าช่วยไม่ได้

ภาพประกอบ: คนนอนหลับ เหนือศีรษะมีฟองความฝันที่เต็มไปด้วยภาพสีสัน ส่วนอีกด้านเป็นคนตื่นที่หลับตานึกแต่ฟองความคิดว่างเปล่า สุขภาพ

นึกภาพในหัวไม่ออกตอนตื่น แต่ฝันเห็นเป็นภาพชัด! งานวิจัยคนที่มีภาวะ "อะแฟนเทเซีย" พบเรื่องน่าทึ่ง

สำรวจคน 205 คน เกือบครึ่งของกลุ่มที่นึกภาพไม่ได้บอกว่าฝันเห็นภาพทุกครั้ง ทั้งที่ตอนตื่นสั่งสมองให้เห็นภาพไม่ได้เลย

ภาพประกอบ: คุณตาเผลองีบหลับบนเก้าอี้นวมในห้องนั่งเล่นยามบ่าย มีแมวนอนอยู่ข้าง ๆ สุขภาพ

งีบบ่อยทุกวันอาจเป็นสัญญาณเตือน! งานวิจัยพบผู้สูงอายุที่งีบกลางวันเป็นประจำ เสี่ยงสมองเสื่อมสูงขึ้น 48%

ทีมจากจอห์นส์ฮอปกินส์ติดตามผู้สูงอายุอเมริกัน 995 คน แต่ย้ำว่าการงีบอาจเป็น "สัญญาณ" ของสมองที่เปลี่ยนไป มากกว่าเป็นสาเหตุ

ภาพประกอบ: ภาพวาดชายหญิงนั่งในซาวน่าไม้ มีการ์ตูนเม็ดเลือดขาวลอยอยู่ในไอน้ำ สุขภาพ

เข้าซาวน่าแค่ 30 นาที เม็ดเลือดขาวพุ่งทันที! งานวิจัยฟินแลนด์ชี้ ภูมิคุ้มกันตื่นตัวแต่ยังไม่ต้องรีบสรุป

ทดลองกับผู้ใหญ่วัยกลางคน 51 คน พบเม็ดเลือดขาวหลายชนิดเพิ่มขึ้นหลังอบซาวน่า แต่ผลส่วนใหญ่หายไปภายในครึ่งชั่วโมง

เรื่องล่าสุด

ภาพประกอบ: มือหุ่นยนต์สีเงินมีแบตเตอรี่ติดหลังมือ เดินด้วยปลายนิ้วบนโต๊ะไม้ในห้องแล็บ ข้าง ๆ มีลูกบาศก์และคีย์บอร์ด ไวรัล

มือหุ่นยนต์ที่เดินได้เอง! นักวิจัยสวิสสอนมือกลให้คลานด้วยปลายนิ้ว ลุกเองเมื่อล้ม แถมกดคีย์บอร์ดเล่นเกมได้

คลิปมือกลคลานบนพื้นหญ้าและกรวดชวนนึกถึง "ธิง" จาก The Addams Family แต่เป้าหมายจริงคือส่งมือเข้าไปทำงานในที่แคบที่ตัวหุ่นยนต์เข้าไม่ถึง

ภาพประกอบ: ชายวัยกลางคนเคราสีเทาเข็นรถเข็นสัมภาระ กอดหญิงสูงวัยหน้าบ้านแถวอิฐ มีป้ายผ้าต้อนรับและเพื่อนบ้านปรบมือ เรื่องอบอุ่นใจ

เดินเท้ารอบโลก 28 ปีเพื่อกลับบ้าน! อดีตทหารพลร่มอังกฤษถึงหน้าบ้านแม่ ได้กอดแม่ครั้งแรกในรอบเกือบ 3 ทศวรรษ

ออกเดินจากปลายสุดของชิลีตั้งแต่ปี 1998 ด้วยกฎว่าห้ามขึ้นรถหรือเรือ เดินข้ามทวีป ข้ามทะเลน้ำแข็ง ว่ายข้ามทะเลแคสเปียนและช่องแคบอังกฤษ จนถึงประตูบ้านแม่

ภาพประกอบ: ขบวนคนแต่งชุดไวกิ้งถือคบเพลิงเดินล้อมเรือไวกิ้งจำลองในเมืองเล็กริมทะเลยามค่ำคืนฤดูหนาว ข่าวรอบโลก

แต่งไวกิ้งถือคบเพลิงนับพัน แล้วเผาเรือทั้งลำ! "อัพเฮลลีอา" เทศกาลไฟกลางฤดูหนาวของสกอตแลนด์

ทุกวันอังคารสุดท้ายของเดือนมกราคม เมืองเล็กบนหมู่เกาะเชตแลนด์จะสร้างเรือไวกิ้งขึ้นมาหนึ่งลำ เพื่อจุดไฟเผามันในคืนเดียว

ภาพประกอบ: โต๊ะจัดแสดงงานแกะสลักหัวไชเท้าสีแดงขาวเป็นรูปโบสถ์ คน และสัตว์ ในจัตุรัสเมืองยามค่ำคืน ข่าวรอบโลก

แกะสลักหัวไชเท้าเป็นโบสถ์ทั้งหลัง! "คืนแห่งหัวไชเท้า" เม็กซิโก เทศกาลศิลปะที่อยู่ได้แค่คืนเดียว

ทุกวันที่ 23 ธันวาคม เมืองโออาฮากาจะเต็มไปด้วยรูปปั้นจากหัวไชเท้ายักษ์ที่ปลูกมาเพื่องานนี้โดยเฉพาะ และต้องรีบดูก่อนผักจะเหี่ยว

ภาพประกอบ: ฝูงลิงแสมรุมกินผลไม้กองโตบนโต๊ะยาวหน้าปราสาทหินโบราณสามยอด มีคนยืนดูอยู่ไกล ๆ แปลกแต่จริง

บุฟเฟต์ที่แขกเป็นลิงทั้งงาน! ที่มาของ "โต๊ะจีนลิง" ลพบุรี เทศกาลที่สื่อต่างชาติยกให้แปลกที่สุดในโลก

ผลไม้และขนมหลายตันวางเรียงรอบปราสาทอายุกว่า 700 ปี เพื่อขอบคุณลิงที่ดึงนักท่องเที่ยวมาเมือง แต่วันนี้งานเดียวกันก็มีโจทย์ใหม่ให้ต้องคิด